Artık Anesteziden Korkmuyoruz! Anestezi Nedir? Anestezi Hakkında Bilmediklerimiz

Son güncelleme:

Anestezi; ameliyat olmayanların, operasyon geçirmeyenlerin ya da daha büyük bir ameliyat olacakların, operasyon geçireceklerin tedirgin olduğu bir konu. Kafamızda ‘ Ya uyanırsam?’, ‘ Ya tamamen uyuşmazsa ve acıyı hissedersem?’ gibi birçok soru dolanıyor. Ama bu anestezi olayı bizim düşündüğümüz kadar da kolay bir uygulama değil. Ameliyat veya operasyon öncesinde,sırasında ve sonrasında çok ciddi bir yer kapladığı için kendimizi anestezi doktoru ve teknisyenlerine içimiz rahat emanet edebiliriz.

Anestezi nedir?

Anestezi Ne Demek?

Anestezi, genel olarak ameliyatlardan ya da operasyonlardan önce uygulanan, bedenin tamamının ya da müdahele geçirecek bölgenin hissiz hâle gelmesini sağlayan işlemdir.

Anestezi, duyumsama yokluğudur. Genel anestezi, bilinç kaybının geçici olarak ortadan kalkmasıdır.

Anestezi doktoru ya da anestezi teknisyeni; hastanın ağrısını gidermek ve gevşemesini sağlamak amacıyla anestezi uygulayan kişilerdir. Anestezist bu sorumluluğundan başka, hastanın solunum yolunun açıklığından, gerektiğinde hastaya kan, sıvı ve ilaçları vermekten, hastanın dolaşım ve solunumunu izlemekten ve komplikasyon geliştiğinde gecikmeksizin cerrahı uyarmaktan da sorumludur.

Ameliyat öncesinde, anestezist hastanın sağlık durumunu inceler ve muayeneler sonucunda hasta için en uygun anestezi yöntemini belirler. Süreci ve yapılacakları hastaya anlatır, hastanın sorularını yanıtlar. Hasta ameliyathanede ilk odaya ( bekleme odası) alınır. Hastanın bu odada duygusal ve fiziksel olarak rahat olması için az zaman geçirmelidir. Bekleme odasında, intravenöz sıvı başlanır ve ameliyat öncesi ilaçlar verilir. Bazı hastalar yoğun anksiyete yaşadığı için anksiyeteyi azaltmak amacıyla müzik dinletilebilir. Hasta ameliyathaneye alındığında tüm hazırlıklar bittikten sonra hastaya anestezi uygulanır.

Ameliyat süresince, anestezist ameliyat boyunca hastanın yanındadır. Ağrı duyulması durumunda gerekli tedaviyi uygular ve organların birlikte düzenli çalışıp çalışmadığını kontrol eder.

Ameliyat sonrasında, anestezist hastanın uyandırılmasından da sorumludur. Ameliyat sırasında verilen ilaçların etkisinden kurtulması, oluşabilecek ağrı durumlarının engellenmesi ve sağlıklı kalmak için gerekli bakımların ve tedavilerin uygulanması da anestezistin görevidir.

Anestezi uzmanı

Anestezi uygulaması: Hastaya anestezinin verilmesiyle, ameliyat başlar. Anestetik ilaçlar; kas gevşemesini sağlamak, ağrıyı gidermek, hafıza kaybı oluşturmak, bazen hastanın bilinç durumunu etkileyerek yapay uyu geliştirmek amacıyla verilir. Genellikle hastaların, anesteziye ilişkin endişeleri vardır. Hastalar anestezinin ağrıyı yeterince gidermeyeceğinden, anestezi sırasında farkında olmadan konuşmaktan, ameliyatta bulantı ve kusma olmasından korkarlar. Bu durumda, anestezi ilaçları verilmeden, hastaya samimi ve sakin bir ses tonuyla açıklama yapılmalı hasta rahatlatılmalıdır.

Anestezi Teknikleri

Lokal anestezi

Genel anestezi; ağrı uyaranının korteks düzeyinde engellendiği, bilinç kaybının, kas tonüsü ve refleks kaybının olduğu, tüm organizmayı etkileyen bir durumdur. Lokal anestezi ise, bedenin sadece belli bir bölgesinde ağrı duyusunun kaybına neden olur, bilinç kaybı yoktur.

İntravenöz anestezi: Genel anestezi, damar içi yolla uygulandığında hastayı kısa sürede etkiler ve 30 saniyede bilinç kaybı gelişir. Yaygın olarak inhalasyon anestezisiyle birlikte uygulanır.

İnhalasyon anestezisi: Uçucu özellikteki anestetik sıvı ya da gazlar, hastaya oksijenle birlikte maske ya da endotrakeal tüp (nefes borusunda ses telleri arasından uzatılır) yoluyla verilir.

Rektal Anestezi:  Anestetikler rektal tüp yoluyla verilerek uygulanır. Rektal yolla verilen anestetik sıvılar, rektal mukozadan emilir, kan yoluyla santral (merkezi) sinir sistemini etkiler.Rektal anestezi uygulaması günümüzde az bulunur. Solunum yoluyla ilgili olan yüz ameliyatlarında veya çocuklarda tercih edilen bir anestezi şeklidir.

Anestezi ilaçları

Anestezikler, kas gevşeticilerle birlikte verildiğinde daha küçük dozlarda yeterli olur. Bu nedenle daha güvenli bir uygulamadır. Bu durum solunum kaslarını da etkileyeceğinden, hastanın solunumu mekanik aletlerle (respiratörlerle) desteklenmelidir.

Bölgesel anestezi, bedende sadece bir bölgeyi etkiler, bilinç kaybı olmaz. Bölgesel anestezide, ilaç ameliyat olunacak ya da operasyon geçirilecek alandaki sinirleri uyarır ve hissiyatı engeller. Bölgesel anestezi; biyopsi, ben ya da kistlerin kesilmesi, herni  (fıtık), göz,burun ve kulağa ilişkin bazı girişimler ve endoskopik muayeneler için uygulanır. Bölgesel anestezinin başlıca şekilleri; topikal anestezi, lokal infiltrasyonla blok, sinir bloğu, spinal anestezi ve epidural bloktur.

Diş tedavisinde anestezi

Topikal anestezi, kısa etkilidir. Sıvı, krem, toz, jel veya yağ şeklinde olabilirler. Bu anestetik maddeler gargara yoluyla, bölge üzerine sürülerek, püskürtülerek veya damlatılarak uygulanır ve mukozadaki sinir uçlarını bloke eder.

Lokal infiltrasyonla anestezide ilaç kesiye, yaraya veya lezyona bir enjektör yoluyla uygulanır.

Sinir bloğu ile ameliyat yapılacak bölgede bulunan sinirlerin etrafına ilaç verilir ve bölgede hissizlik, hareketsizlik sağlanır.

Spinal anestezi, bel omurları arasından uygulanan bir enjeksiyon ile vücudun bu hizasından aşağıya doğru bölgesel anestezi sağlayan yöntemdir. Genellikle sezaryen doğumda kullanılır. Annenin bebeğini doğar doğmaz görmesine imkân verir. Aynı zamanda bel aşağısındaki birçok organ için yapılacak operasyonlarda da uygulanabilir. Hemoroit, kasık fıtığı vb…

Epidural anestezi

Epidural anestezi vücudun belirli bir bölgede ağrı iletimini engeller. İlaç omurilik etrafında bulunan zarın dışına enjekte edilir. Uyuşukluk hissi 10-15 dakika sonra oluşur. Epidural anestezi süresi tekrar ilaç enjekte edilerek uzatılabilir. Doğum sırasında kullanılan en popüler ağrı kesici yöntemdir.

Sık Sorulan Sorular

Uyku ve anestezi aynı mıdır?

Anestezi aldığında hasta uyur fakat bu bildiğimiz uyuma değildir. Anestezi ilaçları etkisi altındayken şuurumuzu kaybederiz ve organlarımızın işleme şekli değişir. Anestezist ameliyat süresince vücudumuzdaki organların işleyişini kontrol eder ve gerekli tedavileri yapar.

Ameliyat sırasında uyanılabilir mi?

Günümüzdeki modern anestezi teknikleriyle ve uygulaması kolaylaştırılmış ilaçlarla son derece az rastlanan bir durumdur. Ameliyat sırasında anestezistler modern izleme teknikleri ile uyku derinliğini saptarlar ve bu duruma izin vermezler.

Anestezi süresi ne kadardır?

Anestezi ameliyatın türüne ve seyrine bağlı olarak dakikalarca ya da saatlerce sürebilir.

Hangi hastalar anestezi alamaz?

Günümüzdeki anestezi teknikleri, ilaçları, kullanılan cihazlar ve yoğun bakım üniteleri sayesinde daha önce anestezi alamayan hastaların anestezi alması mümkündür.

Bölgesel anestezide hasta ameliyatı seyreder mi?

Bölgesel anestezide damardan hastayı sakinleştirecek ilaçlar verilir ve hastalarda uykuya benzer bir hal oluşturulur. Bu duruma aynı zamanda sedasyon denir. Hafif uyku durumudur. Eğer hastalar yeterince bölgenin yeterince uyuştuğuna ikna olurlarsa kendi isteklerine bağlı olarak uyutulmayıp anestezistleriyle konuşmayı da tercih edebilirler. Tüm ameliyatlarda siper yerleştirilmesi zorunlu olduğu için hastanın ameliyat yapılan bölgeyi görmesi mümkün değildir.

Ameliyata neden aç gelmek gerekir?

Anestezi alacak hastanın midesi boş olmalıdır. Hasta anestezi altındayken midede bulunan gıdalar ve mide sıvısı yemek borusundan geri gelerek nefes borusuna kaçabilir bu istenmeyen ve hayati tehlikesi olan bir durumdur.

Vücudumuz anesteziye karşı alerji oluşturabilir mi?

Bütün ilaçlar vücudunuzda alerjik etki gösterebilir. Birkaç anestezik dışında alerjiye rastlanması oldukça düşük bir ihtimaldir. Alerjik reaksiyonlar ilacın verildiği bölgede, kızarıklık, döküntüler, çok düşük ihtimalle ani tansiyon düşmesi, nefes almada zorluk ve çarpıntı şeklinde olabilir. Anestezistiniz oluşabilecek her türlü alerjik reaksiyon karşısında size müdahale için bunun eğitimini almış ve deneyimini kazanmıştır. Merak etmeyin ameliyathane koşulları böyle durumların tedavisi için en uygun ortamdır.

Ameliyat sonrasında boğaz ağrısı neden olur?

Hasta ameliyat sırasındayken solunumu düzenlemek için nefes yollarına bir tüp takılır ve ameliyat sonrasında bu tüp nefes yollarından çekilir. Ameliyat sırasında büyük yararı olan bu tüp bazı hastalarda nefes borusunda bir miktar tahriş yapabilir ama geçicidir. Son yıllarda geliştirilmiş yumuşak tüpler bunu en az düzeye indirmiştir.

Emziren anneler ameliyat olduktan ne kadar zaman sonra emzirmeye devam edebilir?

Anestezik ilaçlar vücudumuzda hızla etkili olduğu gibi hızla da vücudumuzdan atılabilirler. Anestezi aldıktan sonra anne sütünde bulunan anestezik madde miktarı ihmal edilecek kadar az miktardadır ve bebeğin sağlığını etkileyebilecek düzeylerin çok altındadır. Anestezi uzmanları, anestezi sonrası annelerin bebeklerini emzirmeye devam etmelerini önerirler.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Negibi sosyal içerik paylaşım sitesidir. Tüm hakları saklıdır izinsiz kullanılamaz ya da kopyalanamaz.