Girişimsel Radyolojinin Hayatımızdaki Yeri Çok Büyük! Radyoloji Nedir? Girişimsel Radyoloji Ne Demektir? Radyoloji Uzmanının Görevleri Nelerdir?

Radyoloji aslında sadece birçoğumuzun bildiği gibi tomografi, ultrason, MR ya da röntgen uygulamalarından oluşmuyor. Aynı zamanda görevi yine birçoğumuzun zannettiği gibi sadece beynimizin, kemiklerimizin veya organlarımızın filmini çekmek, tanı koymak da değil. Özellikle hayatımıza giren girişimsel radyoloji ile radyolojinin alanları, tedavi ve teşhis yöntemleri yadsınamayacak kadar fazla.

Radyoloji

Radyoloji nedir?

Radyoloji, tıbbi cihazlar ve x ışınları ile hastalıklara tanı koyulmasında etkili olan bölümdür.

Girişimsel Radyoloji

Girişimsel Radyoloji


Girişimsel radyoloji tıbbın sürekli olarak gelişen bir dalıdır ve radyolojide tedavi sürecinde büyük bir yer kaplar.
Radyolojik tedavilerin çok çeşitliliği, karmaşık yapısı geçtiğimiz yıllarda çok artmıştır. Yapılan tedavilere özel teknikler geliştiği sürece durumu kritik ya da dokunulamayan hastaların tedavileri yapılabilir oldu. Bunlar girişimsel radyologların daha minimal cerrahi yöntemler ile perkütan (ciltten girilerek ) tedaviler sayesinde oldu.
Girişimsel radyolojide yapılan işlemler; cerrahi işlemlere kıyasla görüntüleme yoluyla daha az invazif yöntemler ile tedaviye olanak sağlar. Bu tedavilerde geniş kesikler olmaz, ağrı hissi az olur ve iyileşme süresi kısadır.

Girişimsel radyologlar, elde ettiği görüntüler ile uygulayacağı işlemi planlar ve kateteri damardan ya da ciltten girerek yönlendirir. Bu uygulamalar bölgesel ya da genel anestezi etkisi altında yapılır.

Girişimsel radyoloji hastaya çoğunlukla bölgesel anestezi uygulanarak yapılır. İğne deliği kadar küçük yollarla vücuda girilir ve planlanan tedavi, tanı yöntemine göre hastanın hastalığının tedavisi ya da tanısı sağlanır. Girişimsel radyolojide tedavi yapılırken ve tanı koyulurken en sık ultrason, BT (bilgisayarlı tomografi) ve anjiyografi kullanılır.

Vücudumuzda oluşan kistlerin iyi huylu olup olmadığının tanısı girişimsel radyoloji sayesinde elde edilebilir ve tedavi edilebilir. Varis tedavisinde de girişimsel radyolojinin önemi çok fazladır.

Girişimsel Radyolojinin Kullanıldığı Alanlar

Atardamar tıkanıklıkları: Damarlarda pıhtı oluşumuna, ateroskleroza (damar sertliği) ya da başka nedenlere bağlı oluşan damar tıkanıklıklarına girişimsel radyoloji sayesinde tanı koyulabilir ya da tedavi edilebilir. Anjiografi ile yoğunluğu yüksek olan madde damar içerisine verilir ve istenilen bölge görünür hale getirilir. Tespitinden sonra tedavi gerçekleşir.

Anevrizma (damar balonlaşması) endovasküler tedavisi: Damar duvarında zayıflamış noktada baloncuk gibi yapılanmalar oluşabilir ve bu kalpten pompalanan kanın gösterdiği basınçla patlayarak kanamalar gerçekleştirebilir. Anjiografi ile damar balonlaşması görülen bölgeye ulaşılır ve baloncuğun bulunduğu bölgeye kan akışı engellenir. Böylece patlama riski giderilir.

Bacak damar tıkanıklıkları: Damar sertliğine bağlı olarak gelişebilir. İleri yaşlarda daha sık görülür. Ağrılara, uyuşmalara ve ilerlediğinde kan akışının azalmasına sebep olabilir. Kan akışı azaldığında ayak parmaklarında yara ve kangren oluşabilir. Anjiyografi, aterektomi ya da pıhtı temizleme gibi tedaviler ile damarlardaki tıkanıklık ve darlıklar giderilebilir.

Şahdamar (karotis arter) darlıkları: Beyne giden ana damar olan şahdamarda da tıkanıklık ve daralma görülebilir. Beyin fonksiyonları geçici ya da kalıcı olabilir. Kalıcı olması durumunda kısmi ya da tam felç görülebilir. Temel neden damar sertliğidir. Açık cerrahiyle birlikte tedavi edilebilir.

Diyaliz fistül tıkanıklıklarının açılması: Diyalize giren hastalarda damarlar içerisine fistüller yerleştirir ve bu fistüller içerisinde tıkanıklıklara sebep olabilir. Eğer tıkanıklık oluşursa diyaliz için engel teşkil eder. Bu engeli girişimsel radyoloji uygulamaları ile ortadan kaldırabiliriz. Fistüllerdeki darlık ya da tıkanıklık tromboliz (pıhtı eritme), trombektomi (pıhtıyı dışarı çıkarma) gibi uygulamalarla tedavi edebilir.

Miyom tedavisi (miyom embolizasyonu): 35 yaş üzerindeki kadınlarda sık görülebilen bir hastalıktır. Rahimdeki miyomlar ağrıya, idrar yaparken zorlanmalara, adet düzensizliğine yol açabilir. Girişimsel radyoloji sayesinde miyomları besleyen rahim damarı tıkanır ve miyomun gerçekleştirdiği ağrı yok edilebilir.

Varikosel tedavisi: Kısırlık sorunu yaşayan erkeklerin büyük kısmında gözlenir. Testislerde yer toplardamarların genişlemesi ile olur. Damarlar genişlediğinde testislerde ısı artışı olur ve bu ısı artışı sperm hücreleri için yaşama zorluğu yaratır. Tedavisinde kasıkta bir kesi açılır ve toplardamarlar bağlanır. Diğer tedavi yöntemi ise girişimsel radyoloji uygulamaları ile testislere giriş sağlanır ve sertleşmiş damarların içine damar tıkayan bir madde verilir.

Onkoloji tedavisine destek sağlayan işlemler: Görüntüleme teknikleri sayesinde çok kısa sürede tümörden örnek alınır ve inceleme yapılabilir. Bu sayede iyileşme süreci hızlandırılabilir.

Kanser tedavisi yapan işlemler: Radyofrekans ablasyon, kemoembolizasyon, elektropolasyon, radyoembolizasyon, kemosatürasyon gibi tedavi yöntemleriyle kanser hücreleri doğrudan yok edilebilir.

Bu tedaviler ameliyathanede gerçekleştirilmez. Anjiyografi veya normal tedavi odalarında gerçekleştirilir.

Girişimsel radyoloji neden açık ameliyatlardan daha avantajlıdır?

Anestezi gerektirmez.
İşlem iğne deliği kadar küçük bir delikten gerçekleştirilir.
Hastalar aynı gün evine gönderilebilir.
İşleme bağlı riskler son derece azdır.
Ameliyata kıyasla normal hayata daha kısa sürede dönülür.

Radyolojide kullanılan cihazlar

Radyolojide Kullanılan Cihazlar

X ışınları ile çalışan cihazlar

X ışınları ile çalışan cihazlar hamileler için tehlikeli olabilirler.

Röntgen ( X-Ray)
• Genel olarak kemik ve akciğer hastalıklarının tanısında kullanılır.
Mamografi
• Genellikle meme hastalıklarının belirlenmesinde ve tarama cihazı olarak kullanılır.
Kemik Dansitometri
• Osteoporoz tanısında kullanılır ve kemikteki yoğunluğu ölçer.
Bilgisayarlı Tomografi (BT)
• Vücuttaki tüm hastalıkların teşhisinde kullanılır.
• Görüntü kesitler halinde çıkarılır.
Antiografi (DSA)
• Damar hastalıkları tanısında kullanılır.
• Damar hastalıkları tedavisi bu cihaz ile gerçekleşir.
• Ekipmanlar ile damar içine girilir ve damara verilen ilaç sayesinde damar görünür hale gelir.

Ses Dalgaları İle Çalışan Cihazlar

Ultrasonografi

Ultrasonografi
• Karın bölgesinde bulunan organların hastalığının tanısında kullanılır.
• Hamileler için zararlı değildir, hamileliğin takibi için kullanılabilir.
Renkli Doppler Ultrasonografi
• Damar hastalıklarının tanısında damardaki kan akışını izlemede kullanılır.
• Hamilelikte tercih edilir.

Radyofrekans dalgaları ile çalışan cihazlar

Manyetik Rezonans Görüntüleme ( MRG)
• Vücuttaki tüm yapıların tanısında kullanılmasıyla birlikte en sık beyin ve kas yapılarında bulunan hastalıklarının tanısında görev alır.
• Vücutta yabancı bir cisim var ise zarar teşkil edebilir

Radyoloji Uzmanı Kimdir? Ne iş yapar? Nasıl Radyoloji Uzmanı Olurum?

Radyoloji Uzmanı

Radyoloji uzmanı, radyoloji alanındaki hastalıkların radyolojik işlemler ile tanı koyulmasından ve tedavi gerçekleştirilmesinden sorumlu olan mesleki unvandır.

Radyoloji uzmanı ne yapar? Radyoloji uzmanının görevleri nelerdir?

Ultrasonografi cihazını kullanabilmeli ve hastalıkları görüntüleyerek tanı koyabilmeli.
Floroskopi cihazı ile hastanın akciğer, kafa, el ve ayak gibi kısımlarının filmini çekebilmeli.
Histilografi, intravenöz ürografi çekmeyi bilmeli ve hastaların yemek borusu, bağırsak ve mide kontrollerini yapabilmeli.
Bilgisayarlı tomografi işlemini gerçekleştirebilmeli, değerlendirebilmeli ve hastaları yönlendirebilmeli.
• Apse ve kistlerin tedavisini yapabilmeli.
Anjiyografi çekebilmeli.
• Çekim alanları radyasyonun çok fazla olduğu yerlerdir. Radyoloji uzmanı bu alanda hem kendisini hem de çevresini korumak için radyasyon düzeyini en düşük miktarda tutabilmelidir.
Mamografi incelemesi yapabilmeli.
• Tanıyı hastalıkla ilgili olan bölümlerin hekimleriyle koymalıdır.
• Radyoloji alanındaki bilimsel gelişmeleri takip etmelidir.

Radyoloji uzmanı eğitimi nasıldır?

Radyoloji uzmanı olmak için üniversitelerin 4 yıllık lisans programlarında yer alan Radyoloji Bölümü’nden mezun olunmalıdır. Röntgende bulunan radyoloji uzmanlarının çalışma alanı yüksek miktarda radyasyon içerdiği için bu pozisyondaki radyoloji uzmanları diğer bölümlere göre erken emekli olur.


Radyoloji teknikeri ne yapar? Radyoloji teknikerinin görevleri nelerdir?

Radyoloji Teknisyeni

Radyoloji teknikerleri hastanın doku, kemik, damar ve organlarının görüntülerini elde etmek amacıyla tıbbi cihazları kullanmakla yükümlüdür.

Radyoloji teknisyeni ne yapar?

• Hastalardan gelen soruları cevaplamak, hastalar için randevuları planlamak ve ön işlemler için hastalara bilgi ve tavsiyeler verir.
• Filmin doğru bir şekilde çekilebilmesi için hastayı uygun konumlandırır.
• Çekilecek vücut bölümüne bağlı olarak x-ray makinesinin yoğunluğunu, kontrast ve detay grafiğini ayarlar.
• Uzman doktor tarafından istenen görüntüleme filmini çeker.
• Röntgen sonuçlarını raporlar ve doktora bildirir.
• Hastaların kayıtlarını tutar.
• Radyografik malzemelerin tedarik kontrolünü sağlar ve satın alma işlemlerinin talebinde bulunur.
Radyoloji teknikeri olmak için; üniversitelerin iki yıllık eğitim veren Radyoloji Teknikerliği önlisans programından mezun olunmalıdır.

İşverenler radyoloji teknikerinde hangi özellikleri arar?

• Görüntüleri doğru şekilde alabilmeli ve detaylara dikkat etmelidir.
• Teknik ekipmanları kullanabilmelidir.
• Hastaları bilgilendirmeli, sağlıklı ve iyi iletişim kurabilmelidir.
• Çocuklarla, yaşlılarla ve klostrofobik hastalarla empati kurabilmelidir.

Radyolojinin kullanım alanları

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Negibi sosyal içerik paylaşım sitesidir. Tüm hakları saklıdır izinsiz kullanılamaz ya da kopyalanamaz.