İnsanlığın Karşılaştığı 10 Ölümcül Pandemi

Son güncelleme:

Dünya Sağlık Örgütü corona virüs pandemi olarak nitelendirdi. Böylece yeni tip corona virüs “covid-19” dünya genelinde geniş ölçekte etkili olduğu resmileşmiş oldu. İnsanlığın karşılaştığı ilk pandemi corona virüs salgını değil. Dünya Sağlık Örgütü daha önce AIDS dahil birçok hastalığı pandemi olarak ilan etmişti. İşte tarih boyunca ilan edilen Pandemiler..

Pandemiler veya pandemik hastalıklar, bir kıta, hatta tüm dünya yüzeyi gibi çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara verilen genel addır.

AIDS

Edinilmiş bağışıklık eksikliği sendromu ya da genel olarak bilinen kısaltmasıyla AIDS halen dünyada aktif haldeki pandemi salgınlarının başında gelmeye devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre ilk kez 1976 yılında karşılaşılan hastalık 1981’den bu yana en az 31 milyon kişinin ölümüne sebep oldu. Halen 35 milyona yakın insanın HIV pozitifle yaşadığı tahmin ediliyor. Her yıl 1,6 milyon insan AIDS nedeniyle hayatını kaybediyor. Hastalık 2005-2012 yılları arasında zirve yapmıştı.

1968 GRİP SALGINI
Solunum yolunu etkileyen bildiğimiz tek grip salgını corona virüs değil.. “Influenza” virüsü halk arasında grip olarak bilinen virüs türüdür. 1968 yılında bu hastalığın mutasyona uğramış versiyonu H3N2 bir milyon insanı öldüren bir salgına dönüştü. Yüzde beş ölüm oranına sahip olan bu virüs Hong Kong nüfusunun yüzde 15’inin ölümüne neden oldu. Filipinler, Hindistan, Avustralya, Avrupa ve ABD’de salgından etkilenen diğer ülkeler oldu. 

ASYA GRİBİ (1956-1958)
1968 salgınından 12 yıl önce “influenza” virüsü yine dünya genelinde etkisini göstermeye devam etti. Bu sefer H2N2 olarak adlandırılan versiyonu Çin’de ortaya çıktı ve 1958 yılına kadar salgın devam etti. Hastalığın kaç kişi öldürdüğü tam olarak bilinmese de Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yaklaşık 2 milyon insan hayatını kaybetti. 

İSPANYOL GRİBİ (1918-1920)
Birinci Dünya Savaşı’nın son yılında H1N1 olarak sınıflandırılan “influenza” pandemisi tüm dünyayı etkisi altına aldı. Yaklaşık 500 milyon insanın üç yıl süren salgından etkilendiği düşünülüyor. İspanyol gribi olarak da bilinen salgında ne kadar can aldığı bilinmiyor. Corona virüsten farklı olarak sağlıklı genç bireyleri de etkileyen bu salgının 20 ila 50 milyon arasında insanı öldürdüğü tahmin ediliyor. 

6.KOLERA SALGINI
Kolera 19. ve 20. yüzyıllarda en fazla can alan hastalıkların başında geliyor. 1800’lerin başından itibaren dünya üzerinde farklı farklı kolera salgınları yaşandı. Osmanlı da bu salgınlardan etkilenedi. Her ne kadar Türkiye’de hissedilmese de 1960’lı yıllarda başlayan 7. Kolera salgını halen devam ediyor ve pandemi olarak sınıflandırılıyor. 1910-1911 yıllarını kapsayan altıncı kolera salgını ise Hindistan’da ortaya çıktı. Anadolu’nun içinde olduğu birçok alana yayıldı. Hastalığın sadece Hindistan’da 800 binden fazla insanı öldürdüğü tahmin ediliyor. Birçok salgından farklı olarak koleranın kaynağı virüs değil “vibrio cholerae” adı verilen bir bakteridir.

GRİP SALGINI (1889-1890)
Asya gribi ya da Rus gribi olarak da bilinen bu salgın yine influenza kaynaklı bir salgın olma özelliği taşımaktadır. 1889’da Buhara, Canada ve Grönland’da aynı anda görülmüştür. Şehirleşmeye başlamış alanlarda etkili olan salgın dünya genelinde bir milyondan fazla insanı öldürdü. 

3.KOLERA SALGINI
1852-1860 yılları arasına denk gelen 3. Kolera salgını, yedi salgın arasından en öldürücü olanı olarak nitelendirilir. 8 yıldan uzun süre dünyayı etkisi altına alan bu salgın da Hindistan’da ortaya çıktı. Ganj Nehri etrafındaki yerleşim yerlerini takip eden salgın daha sonra farklı kıtalara da sıçradı. Salgın nedeniyle 1 milyondan fazla insanın öldüğü tahmin ediliyor.

KARA ÖLÜM: VEBA
14. yüzyıla damgasını vuran olaylardan veba salgını “kara ölüm” olarak adlandırılıyor. 1346’dan 1353’e kadar etkili olan salgının ne kadar insanı öldürdüğü tam olarak bilinmiyor. Tarihçiler sayısının en az 75 milyon olduğunu ifade etse de rakamı 200 milyon insana kadar çıkartan araştırmacılar da var.Asya’da başlayan bu salgın gemilerle Avrupa’ya taşındı. O dönem Avrupa’da şehirleşmiş bütün kentleri etkisi altına alan veba salgını şehirli nüfusun önemli bir bölümünü öldürdü. Tarihçiler dönemin önemli kentlerinden olan Floransa’da nüfusun üçte birinin vebadan öldüğünü düşünüyor. 

JUSTİNİAN VEBASI
Kara Ölüm Ortaçağ’ın sonuna geldi ancak çağın ilk dönemlerine başka bir veba salgını damga vurdu.
541 yılında başlayan Justinian Vebası salgını Bizans İmparatorluğunu etkisi altına aldı. Akdeniz kıyısındaki diğer bölgelerde de etkisini gösterdi. 542 yılına gelindiğinde 25 milyon insanı öldüren bu veba türünün sadece eski adı Konstantinapolis olan İstanbul’da günde 5 bin insanı canını aldı. Justinian vebası, toplamda kentin nüfusunun yüzde 40’ının bu hastalıktan öldüğü tahmin ediliyor.

ANTONİNE VEBASI
165 yılında başlayan bu salgın veba olarak nitelendirilse de hastalığın “çiçek” ya da “kızamık” olduğu değerlendiriliyor. Anadolu, Mısır, Yunanistan ve İtalya’da etkili olan salgın Roma askerleri tarafından bölgeden bölgeyebu hastalık taşındı. Salgın 5 milyondan fazla insanı öldürürken Roma ordusunu da neredeyse yok etti. 

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Negibi sosyal içerik paylaşım sitesidir. Tüm hakları saklıdır izinsiz kullanılamaz ya da kopyalanamaz.